ΜΑΣΚΑρέματα

 

 


Οι βενετσιάνικες μάσκες αποτελούν σήμα κατατεθέν της Αποκριάς. Η χρήση της μάσκας σ’ όλη τη διάρκεια της Ενετικής Δημοκρατίας παραμένει μια από τις πιο εκκεντρικές πρακτικές του ανθρώπινου είδους. Παρ’ όλο που, μάσκες έχουν φορεθεί σε όλους σχεδόν ανά τον κόσμο και τους αιώνες, πολιτισμούς, πότε ίσως, δεν χρησιμοποιήθηκαν τόσο ένθερμα και φαντασμαγορικά όσο στη Βενετία. Η Βενετία είναι η μοναδική πόλη όπου η μάσκα γίνεται αντικείμενο κοινής χρήσης. Οι κάτοικοι της το γνωρίζουν καλά κυρίως στις γιορτές και στο καρναβάλι που όλοι την φορούν. Κάθε μάσκα είναι ένα κομμάτι μοναδικό, γιατί είναι αποκλειστικά φτιαγμένο στο χέρι και γιατί κάθε μάσκα είναι διακοσμημένη μοναδικά χωρίς πατρόν.

(εικόνα)

Σε ποιες περιστάσεις τις φορούσαν;

Οι Βενετοί φορούσαν μάσκες κατά τη διάρκεια όλων των σημαντικών εκδηλώσεων, όπως επίσημα δείπνα ή εορτές της Δημοκρατίας, οπότε ήταν επιτρεπτή η χρήση της «bauta ή tabarro» 

.

Η «bauta» απαρτίζεται από ένα κατά το πλείστον μαύρο μανδύα το «tabarro», ένα μαύρο τρίκοχο που φορούσαν στο κεφάλι πάνω από μια λευκή μάσκα την «lavra» λάβρα, από την λατινική λέξη που σημαίνει φάντασμα/μάσκακας τη «Moretta», μια οβάλ μάσκα από μαύρο βελούδο, που κυρίως χρησιμοποιούσαν προκειμένου να επισκεφθούν τα μοναστήρια. Η μόδα της «Μορέτα», που είχε έρθει από τη Γαλλία εξαπλώθηκε ταχύτατα στη Βενετία, έδινε ιδιαίτερη χάρη στα γυναικεία πρόσωπα και συνδυαζόταν με πέπλο (βέλο) ή καπέλα με πέπλο ή καπέλα με γείσο.

Η «Μορέτα» είναι μια «μουγκή» μάσκα, γιατί κρατιέται στερεωμένη στο πρόσωπο από το στόμα με ένα μικρό πείρο που βρίσκεται στην εσωτερική της πλευρά, στο ύψος του στόματος. 

Εκτός από τους δύο αυτούς τύπους, οι βενετσιάνικες μάσκες μετά το δεύτερο μισό του 16ου αιώνα χρησιμοποιήθηκαν από επαγγελματίες ηθοποιούς της Κομέντια Ντελ’ Άρτε, αναπαριστώντας χαρακτήρες, εθνικές παραδόσεις, επαγγέλματα και συντεχνίες στενά συνδεδεμένες με τις ιταλικές πόλεις:

HARLEQUIN MASK

I <3 Etsy's BejeweledMasquerade.:

A REAL ARLEQUIN MASK

COLOMBINA MASK

Αρλεκίνος-ο γελωτοποιός-ακόλουθος, Κολομπίνα (μικρό περιστέρι) υπηρέτρια, Μπριγκέλα –ο άσπλαχνος υπηρέτης ή μερικές φορές ταβερνιάρης, Μπουρατίνο ή Πινόκιο, Καπιτάν Σκαραμους, Πανταλόνε ή Μανίφικο –ο πάμπλουτος γέρο-Βενετός, Ντοττόρε –ο πομπώδης γιατρός ή νομικός από τη Μπολόνια, Πιερό (πιερότος) ή Πεντρολίνο – ο αφελής, Πουλτσινέλα η μοχθηρή Ναπολιτάνα με τη μακριά σα ράμφος μύτη, Ζάνι –ο ανόητος πάντα πεινασμένος υπηρέτης.


Πώς κατασκευάζονταν οι μάσκες;

Οι βενετσιάνικες μάσκες είχαν πολύχρονη παράδοση κατασκευής, κατασκευάζονταν από γύψο,πορσελάνη και πεπιεσμένο χαρτί, ήταν πλούσια διακοσμημένες με γούνα, ύφασμα, κοσμήματα, φτερά, και προστάτευαν την ανωνυμία των πολιτών. 

Οι καλλιτέχνες που κατασκεύαζαν μάσκες, ανήκαν στη συντεχνία των ζωγράφων, ονομάζονταν από την εποχή του Δόγη Φόσκαρι «μασκερέρι» και είχαν ήδη συστήσει δικό τους καταστατικό από τον Απρίλιο του 1436. Βοηθοί τους ήταν οι «ταργκέρι», επιγραφογράφοι-χαράκτες, που χάραζαν πάνω στο γύψο λεπτομερείς εκφράσεις -μερικές φορές αστείες ή γελοίες.

 

Γιατί τις φορούσαν;

Από μια άποψη η μυστικότητα που πρόσφερε η μάσκα ήταν αναγκαία, προκειμένου να γίνουν συμφωνίες ή να δει κανείς ανθρώπους, που ίσως να μην ήθελε οι άλλοι γνωρίζουν ότι συνάντησε, σε μια μικρή πόλη όπου σχεδόν όλοι ήταν γνωστοί.

Εξάλλου, οι μάσκες εξυπηρετούσαν επίσης ένα σημαντικό κοινωνικό σκοπό, επιτρέποντας σε όλους τους πολίτες να παραβλέψουν ή να ξεπεράσουν την κοινωνική τους θέση. Φορώντας μάσκα ένας υπηρέτης μπορούσε να περάσει για ευγενής και το αντίθετο. Ανακριτές και κατάσκοποι μπορούσαν να αναμιχθούν με το πλήθος χωρίς η πραγματική ταυτότητα τους να γίνεται αντιληπτή. Ταυτόχρονα διασφαλιζόταν ένα επίπεδο ηθικής, αφού οι άνθρωποι πίσω από την μάσκα, μπορούσαν να αναγνωριστούν από τη φωνή.

BAUTA WHITE WITH HAT

Από τα 1100 και έπειτα όμως η Καθολική Εκκλησία έγινε αυστηρότερη, απαγορεύοντας κατά περιόδους στους κατοίκους να χρησιμοποιούν στις δημόσιες εμφανίσεις τους μάσκες, κατά τη διάρκεια του μεγαλύτερου μέρους του έτους, ιδιαίτερα στις μέρες που η εκκλησία θεωρούσε ιερές. Η χρήση της μάσκας περιορίστηκε σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα, και οι ποινές που επέβαλε η Γαληνότατη στους παραβάτες ήταν αυστηρότατες – δημόσια διαπόμπευση για τις γυναίκες, κράτηση, 18μηνη υποχρεωτική δουλειά κωπηλασίας στις γαλέρες, χρηματικές ποινές. Παρ’ όλα αυτά την τελευταία χρονιά της Δημοκρατίας, η μάσκα ήταν ακόμη αποδεκτή για τρείς μήνες μετά τα Χριστούγεννα από του Αγίου Στεφάνου και μέχρι την επομένη της Καθαρής Δευτέρας. Η περίοδος αυτή, που προηγείτο της εορτής του Πάσχα, συνδυάστηκε μετέπειτα με το Καρναβάλι, που σηματοδοτούσε και την αρχή της θρησκευτικής περισυλλογής και της αποχής από το κρέας.

Μάσκες με ιστορία

Στις πιο γνωστές τυπικές βενετσιάνικες μάσκες ανήκουν οι :

Ντάμα ή Ρεγκίνα, γυναικεία, μοιάζει με τις εξαιρετικά στολισμένες βενετσιάνες του 16ου αιώνα, η πιο δημοφιλής και όμορφη.

Γκάτο, παραδοσιακή μάσκα καρναβαλιού, σε ανάμνηση του θρύλου που ήθελε έναν πάμφτωχο κινέζο να γίνεται ζάμπλουτος, όταν ήρθε στη Βενετία μόνο με μια γέρικη γάτα που απάλλαξε το παλάτι από τα ποντίκια. Όταν γύρισε πίσω, ο γείτονας του, πράσινος από τη ζήλια έσπευσε κι εκείνος στη Βενετία φέρνοντας ακριβά μεταξωτά στο Δόγη, για να φύγει με ανταμοιβή…την πολύτιμη γάτα!

Τζέστερ, ή Τζόλι στη γυναικεία εκδοχή, μεσαιωνική χαρακτηριστική φιγούρα, ο Τρελός, ο Τζόκερ, ο Μπουφόν, που τον είχε «αγγίξει» ο θεός.


 

(εικόνα)

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ


ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ


(image)

Στο «βράχο»

Περισσότερα από 500 διαφορετικά είδη ανθοφόρων φυτών αναπτύσσονται πάνω στο

βράχο.

 

 Ένα από αυτά, το

candytuft Γιβραλτάρ

Η κοινή ονομασία, candytuft, Iberis έχει σχέση με  την Κρήτη  και όχι με  …γλυκά.

Προέκυψε  από τους Ενετούς:  Candia  το Ενετικό παλιό όνομα για το Ηρακλείου, της πρωτεύουσας της Κρήτης.

ή Iberis Gibraltarica

είναι ενδημικό και το Γιβραλτάρ είναι το μόνο μέρος στην Ευρώπη όπου το φυτό αναπτύσσεται στην άγρια φύση.

Ανάμεσα στα άγρια δέντρα που μεγαλώνουν γύρω από τον βράχο, ελιές και πεύκα είναι μερικά από τα πιο κοινά.

Η πάνω περιοχή του βράχου καλύπτεται από ένα φυσικό καταφύγιο, το οποίο φιλοξενεί περίπου 230

Μπαρμπάρι Μακάκους

 

Συνήθως συγχέεται με πιθήκους, είναι η μόνη άγρια μαϊμού που ζει στην Ευρώπη και η οποία υπήρχε εκεί πριν την κατάκτηση του Γιβραλτάρ από τους Βρετανούς. Μια δεισιδαιμονία, ανάλογη με εκείνη των κορακιών στον Πύργο του Λονδίνου, δηλώνει ότι εάν οι μαϊμούδες ποτέ φύγουν, θα φύγουν και οι βρετανοί.


Το 1944 ο Βρετανός Πρωθυπουργός Ουίνστον Τσώρτσιλ είχε τόσο ανησυχήσει για τον συρρικνούμενο πληθυσμό των μαϊμούδων που έστειλε ένα μήνυμα προς τον αποικιακό γραμματέα ζητώντας να γίνει κάτι για την κατάσταση.

Άλλα θηλαστικά που βρίσκονται στο Γιβραλτάρ είναι κουνέλια, αλεπούδες και νυχτερίδες ενώ δελφίνια και φάλαινες φαίνονται συχνά στον κόλπο του Γιβραλτάρ.

ΚΑΛΟ ΜΑΣ ΜΗΝΑ!!! 

 

ΣΧΕΤΙΚΟ

ΖΕΙΜΠΕΚΙΚΟ, Ο ΜΟΝΑΧΙΚΟΣ ΘΡΗΝΟΣ

Το ζεϊμπέκικο είναι σαν το «Πάτερ Ημών». Τα είπες όλα με τη μία.

 

Ένας από τους πιο αγαπημένους χορούς του Έλληνα,

ο ζεϊμπέκικος είναι αρχαϊκός χορός της Θράκης που το μετέφεραν οι ζεϊμπέκηδες στη Μικρά Ασία και μετά τον επανέφεραν στην Ελλάδα οι πρόσφυγες του 1922.

 

Το ζεϊμπέκικο δύσκολα χορεύεται. Δεν έχει βήματα είναι ιερατικός χορός με εσωτερική ένταση και νόημα που ο χορευτής οφείλει να το γνωρίζει και να το σέβεται.

Ετυμολογείται από την λέξη «ζει»=Ζευς και την φρυγική λέξη» βέκκος»που σημαίνει ψωμί και με το πέρασμα του χρόνου από την Μακεδονική – θρακική αυτή λέξη έγινε «μπέκος».
Ο ζεϊμπέκικος ήταν χορός των ζεϊμπέκηδων (σώμα ειδικών δυνάμεων του τουρκικού στρατού).

Χορός δύσκολος, (αρκεί ελάχιστος χώρος για να το χορέψεις)  χωρίς βήματα.
Ιεροτελεστία με εσωτερική ένταση ,νόημα και αυτοσυγκέντρωση,
που ο χορευτής οφείλει να το ξέρει και να σέβεται.

Είναι η σωματική έκφραση της ήττας. Η απελπισία της ζωής. Το ανεκπλήρωτο όνειρο. Είναι το «δεν τα βγάζω πέρα». Το κακό που βλέπεις να έρχεται. Το παράπονο των ψυχών που δεν προσαρμόστηκαν στην τάξη των άλλων.

Το ζεϊμπέκικο δεν χορεύεται ποτέ στην ψύχρα ει μη μόνον ως κούφια επίδειξη. Ο χορευτής πρέπει πρώτα «να γίνει», να φτιάξει κεφάλι με ποτά και όργανα, για να ανέβουν στην επιφάνεια αυτά που τον τρώνε.

 
 

Χορεύεται απο έναν χορευτή μόνο, που αυτοσχεδιάζει τα βήματα, συντονίζει με νόημα τις κινήσεις του μαζί με το άκουσμα του τραγουδιού, και στέλνει»σήματα» ότι είναι γεμάτος αισθήματα και ξέρει τι θέλει.

 Ή είναι απελπισμένος από τη ζωή, η έχει κάποιο ανεκπλήρωτο όνειρο.

 Πότε μ’ ανοιχτά τα μπράτσα μεταρσιώνεται σε αϊτό που επιπίπτει κατά παντός υπεύθυνου για τα πάθη του και πότε σκύβει τσακισμένος σε ικεσία προς τη μοίρα και το θείο.

Ο ζεϊμπέκικος δεν είναι χορός για γυναίκες, (ήταν προσβολή για κάποιον που συνόδευε γυναίκα να εκδηλώνει ενώπιον τρίτων καημούς), αλλά αυτό πια ισχύει μόνο στη θεωρία, ο χορός πλέον είναι unisex.
Το ζείμπέκικο είναι ένας υπέροχος λαϊκός χορός, συγκλονιστικός για τον χορευτή και τους θεατές.

 
 
 

Το ζεϊμπέκικο δεν σε κάνει μάγκα, πρέπει να είσαι για να το χορέψεις. 

Οι ψευτόμαγκες με το τζελ που πατάνε ομαδικά σταφύλια στην πίστα εκφράζουν ακριβώς το αντίθετο από αυτό που θέλει να μας

περάσει η αυστηρότητα και το μέτρο του ζεϊμπέκικου.

Μια γυναίκα δεν είναι μάγκας, είναι θηλυκό ή τίποτα. Κι ένας άντρας, πρώτα αρσενικό και μετά όλα τ’ άλλα. Αυτό είναι το αρχέτυπο. Κι αν το εποικοδόμημα γέρνει καμιά φορά χαρωπά, η βάση μένει ακλόνητη.
Εξαιρούνται οι γυναίκες μεγάλης ηλικίας που μπορεί να έχουν προσωπικά βάσανα: χηρεία ή πένθος για παιδιά.

 
 
 

Κι όμως είδα σπουδαίο ζεϊμπέκικο από δύο γυναίκες, τη Λιλή Ζωγράφου, που αυτοσχεδίαζε έχοντας αγκαλιάσει τον εαυτό της από τους ώμους με τα χέρια χιαστί σαν αρχαία τραγωδός και μια νεαρή σε ένα κακόφημο καταγώγιο των Τρικάλων, πιο αυτεξούσια απ’ όλους τους αρσενικούς εκεί μέσα, (γράφει ο Δ.Χαριτόπουλος).

 

 

Αν χαθούν η αδικία, ο έρωτας και ο πόνος, αν βρεθεί ένας άλλος τρόπος που οι άντρες θα μπορούν να εκφράζουν τα αισθήματά τους με τόση ομορφιά και ευγένεια, μπορεί να χαθεί και το ζεϊμπέκικο. Όμως βλέπεις μερικές φορές κάτι παλικάρια να γεμίζουν την πίστα με ήθος και λεβεντιά που σε κάνουν να ελπίζεις όχι απλώς για τον συγκεκριμένο χορό, αλλά για τον κόσμο ολόκληρο.

ΠΗΓΗ: http://tessysamalgamer.blogspot.gr/2014/12/blog-post_77.html?spref=fb

ΠΗΓΗ: http://www.musicheaven.gr/

ΠΗΓΗ: https://fifidouka.wordpress.com/

ΡΟΖ πιπέρι

Παίζαμε μικρά κάτω από τη σκιά ενός πανύψηλου δένδρου,  που τότε δεν μας έκανε ιδιαίτερη εντύπωση.

Δεν γνωρίζαμε τί ήταν.

Φυτρωμένο στη γωνιά ενός οικοδομικού τετραγώνου -χωματόδρομοι παλιά-  και αργότερα στο πεζοδρόμιο.

Με τον καταστροφικό  σεισμό της 7ης  Σεπτεμβρίου του 1999 φιλοξένησε πολλούς από  τη γειτονιά κάτω από τον ίσκιο της.

castle.jpg

Ανέβηκα στην πιπεριά να κόψω ένα πιπέρι,

 κι η πιπεριά τσακίστηκε και μου ‘σπασε το χέρι!!

Πέρασαν τα χρόνια αλλά η πιπεριά δεν τσακίστηκε από μόνη της, κατά πως λέει το  γνωστό παιδικό τραγουδάκι.

Την τσάκισαν μερικά χρόνια αργότερα η κακοκαιρία και οι πολύ δυνατοί άνεμοι. Την ξάπλωσαν καταγής  Μας έλειψε και λείπει ακόμη σε μας τους παλαιότερους που,  μικρά παιδιά τότε,  παίζαμε με τα ροζ πιπέρια της.  Κενό στη γωνία που το είχαμε συνηθίσει με τη επιβλητική της παρουσία. 

Λείπει ακόμη…

Λέμε συχνά ότι ο χρόνος «ρέει», «κυλά» και «φεύγει», χωρίς ποτέ να προσδιορίζουμε επακριβώς τι είδους «πράγμα» είναι αυτό που κυλά και φεύγει ασταμάτητα ή, τουλάχιστον, ποιος ή πώς μπορεί κανείς να μετρά την αδιάκοπη ροή του. Αναμφίβολα, ο «χρόνος» αποτελεί το πιο σκοτεινό και άπιαστο αντικείμενο της ανθρώπινης σκέψης (φυσικής και μεταφυσικής): πρόκειται για κάτι που υπάρχει «πραγματικά» ή, αντίθετα, είναι ένας βολικός τρόπος να «μετράμε» ό,τι συνεχώς μεταβάλλεται και παρέρχεται γύρω από εμάς και μέσα μας; Αραγε, θα συνεχίσει να κυλά αιωνίως, αδιαφορώντας για τις αδυναμίες και τις αγωνίες των ανθρώπων, ή κάποτε θα «τελειώσει», επαναφέροντας στο μηδέν το Σύμπαν και τους κατοίκους του;

Λέγεται ότι όταν ρώτησαν τον Αϊνστάιν «τι είναι ο χρόνος;», αυτός απάντησε χωρίς περιστροφές: «Ο,τι μετράνε τα ρολόγια μας». Με αυτή την προκλητική δήλωση, ο μεγάλος ανανεωτής των παραδοσιακών εννοιών του χώρου και του χρόνου ήθελε πιθανά να μας υπενθυμίσει ότι ο χρόνος δεν είναι «κάτι τι» που μπορεί να συλληφθεί ανεξάρτητα από τον τρόπο που το μετράμε, δηλαδή ανεξάρτητα από το πώς καταγράφουμε την παρουσία του.

Εξάλλου, ο Αϊνστάιν δεν κάνει τίποτε άλλο από το να επαναλαμβάνει ό,τι, πριν από δύο χιλιετίες, είχε υποστηρίξει πρώτος και ρητά ο Αριστοτέλης στο έργο του «Φυσικά» ή «Φυσική Ακρόασις»: «Διότι τούτο είναι ο χρόνος, το αριθμήσιμο ποσό (αριθμός) της κίνησης στη διάρκειά της από ένα πρότερο σε ένα ύστερο» («Φυσικά», 219 b, τόμος 2, μτφ. Β. Μπετσάκος, εκδ. Ζήτρος).

Ο χρόνος λοιπόν, σύμφωνα με τον μεγάλο Σταγειρίτη, δεν είναι παρά «αριθμός» που μετρά τη κίνηση, και μόνο ως μετρήσιμο μαθηματικό μέγεθος έχει το ακριβές φυσικό νόημα που καταγράφεται στις ενδείξεις των ρολογιών και των ημερολογίων μας! Απορρίπτοντας την επικρατούσα στην εποχή του κυκλική σύλληψη του χρόνου και τα παράδοξα της αιώνιας επιστροφής που αυτή γεννά, ο Αριστοτέλης ανοίγει πρώτος τον δρόμο για την εκκοσμίκευση και τη φυσικοποίηση της μέχρι τότε επικρατούσας μετα-φυσικής σύλληψης του χρόνου. Και είναι απορίας άξιον γιατί χρειάστηκε να περάσουν τόσοι αιώνες ώσπου να υιοθετηθεί η αριστοτελική «λύση» (με τη διττή έννοια της επίλυσης αλλά και της διάλυσης) των λογικών παραδόξων που γεννά η αιωνιότητα, δηλαδή η ιδέα ενός άχρονου κυκλικού χρόνου.

Αιωνιότητα: ο άχρονος χρόνος

Κατά την ελληνορωμαϊκή αρχαιότητα, αλλά και αργότερα, η κυκλικότητα του χρόνου εθεωρείτο δεδομένη και προφανής. Ηταν μάλιστα κάτι που μπορούσε να το διαπιστώσει κάποιος «ιδίοις όμμασι» από την εύρυθμη και περιοδική επανάληψη των ίδιων πάντα αστρικών φαινομένων (π.χ. από την περιφορά του Ηλιου και της Σελήνης, την επανεμφάνιση σε τακτά χρονικά διαστήματα των ουράνιων σωμάτων στον ουράνιο θόλο κ.ο.κ.)

Μολονότι το ποτάμι του χρόνου φαινόταν να ρέει αδιάκοπα, ο ίδιος ο χρόνος ήταν «άπαυστος», «ατέλεστος» και «ανώλεθρος». Με άλλα λόγια ήταν αιώνιος. Ο Πλάτων τα συνοψίζει όλα αυτά θαυμάσια στον «Τίμαιο»: ο πατέρας του Σύμπαντος, δηλαδή ο Κοσμικός Νους που ενυπάρχει και ταυτίζεται με τη Φύση, «σκέφτηκε να δημιουργήσει κάποια κινητή εικόνα της αιωνιότητας. Ενώ λοιπόν έβαζε τάξη στον ουρανό, έφτιαξε και τη ρυθμικά κινούμενη εικόνα της ακίνητης στην ενότητά της αιωνιότητας – το δημιούργημα που έχουμε ονομάσει χρόνο… Ο χρόνος λοιπόν γεννήθηκε μαζί με τον ουρανό· και αφού γεννήθηκαν μαζί, θα διαλυθούν μαζί, αν βέβαια χρειαστεί ποτέ να διαλυθούν» («Τίμαιος» 37 d και 38 b, μτφ. Β. Κάλφας, εκδ. Πόλις).

Σύμφωνα με την πλατωνική κοσμογονία, ο κοσμικός Δημιουργός ρυθμίζει το ρολόι του χρόνου από τη «στιγμή» που δημιουργεί τον ουρανό, μόλις δηλαδή θέτει σε τάξη και σε εύρυθμη κίνηση το συν-παν. Συνεπώς, ο χρόνος, ως αιώνια παρών, δεν είναι κάτι μετρήσιμο αλλά, αντίθετα, είναι αυτό που μετρά την τελειότητα των προκαθορισμένων κινήσεων των ουράνιων σωμάτων, οι οποίες βέβαια δεν θα μπορούσαν παρά να είναι κυκλικές και αέναες.

Αν, όπως ισχυρίζεται ο νεοπλατωνικός φιλόσοφος Πλωτίνος, η αιωνιότητα είναι το αρχέτυπο ή το πρότυπο του χρόνου («Εννεάς Τρίτη»), τότε η ιδέα του «απείρου» αποτελεί το πρότυπο της αιωνιότητας. Πράγματι, το άπειρο δεν είναι καθόλου μια «αθώα» μαθηματική έννοια· αλλά, η έκφραση της ασίγαστης επιθυμίας του ανθρώπινου νου για αιωνιότητα. Η αφηρημένη μαθηματική ιδέα του απείρου αν χωροποιηθεί, γεννά τον απόλυτο χώρο. Ενώ αν χρονοποιηθεί, γεννά τον απόλυτο χρόνο!

Ο χρόνος ως «εικόνα» της αιωνιότητας είναι μια ατέρμονη σειρά διαδοχικών στιγμών, μια άπειρη διαδοχή από «νυν». Είναι μια ανοίκεια και καθησυχαστική κατάσταση όπου όλες οι «στιγμές» που αποτελούν τον χρόνο καταλήγουν εκεί από όπου ξεκίνησαν: στον ασάλευτο και ψυχρό ωκεανό που αποκαλείται Αιών. Μέσα σε αυτόν συνυπάρχουν αενάως και ταυτοχρόνως όλες οι στιγμές του παρελθόντος, του παρόντος και του μέλλοντος. Αυτή την αποκρουστική εικόνα ακινησίας κάποιοι την περιγράφουν ως αιωνιότητα, κάποιοι άλλοι ως θεό και κάποιοι άλλοι ως θάνατο (βλ. δεύτερο θερμοδυναμικό αξίωμα).

Μια επίμονη ψευδαίσθηση;

Πάντως, είναι εντυπωσιακό το πώς, συν τω χρόνω, οι μεταφυσικές ιδέες του Πλάτωνα και οι φυσικές θεωρίες του Αριστοτέλη συνδυάστηκαν με την ιουδαϊκή-χριστιανική εσχατολογική αντίληψη περί της «συντέλειας του αιώνος» ώστε να διαμορφωθεί -και τελικά να επιβληθεί- η νέα γραμμική και μαθηματικοποιημένη σύλληψη του χρόνου που επικρατεί στη δυτική σκέψη από τον 16ο αιώνα μέχρι σήμερα.

Ετσι, κατά τους «νεότερους χρόνους», η γνωσιακή ανάγκη εκκοσμίκευσης της αφηρημένης έννοιας του χρόνου, δηλαδή η φυσικοποίηση και η μαθηματικοποίηση του άχρονου χρόνου από τις φυσικές επιστήμες, θα αποτελέσει όχι μόνο την προϋπόθεση αλλά και τη νομιμοποίηση της νέας ιστορικής αναγκαιότητας για μια εντελώς διαφορετική διαχείριση και εκμετάλλευση του χρόνου εργασίας και ζωής των ανθρώπων στη Δύση.

Πράγματι, για την κλασική Φυσική ο πραγματικός χρόνος, σε αντίθεση με τον ανθρώπινο χρόνο, δεν κυλάει προς κάποια κατεύθυνση και δεν παράγει ποτέ τίποτα νέο. Οπως το έθεσε ο Νεύτων στην εισαγωγή του μεγάλου βιβλίου του «Philosophiae Naturalis Principia Mathematica»: «Ο απόλυτος, αληθινός και μαθηματικός χρόνος, αφεαυτός και από την ίδια του τη φύση, ρέει ομοιόμορφα χωρίς να εξαρτάται από τίποτα το εξωτερικό…».

Με άλλα λόγια, ο υποκειμενικός χρόνος που βιώνουν οι άνθρωποι, για τον Νεύτωνα αλλά και για ολόκληρη την κλασική Φυσική είναι απλώς μια ψευδαίσθηση που δεν έχει την παραμικρή σχέση με τον απόλυτο -θα έμπαινε κανείς στον πειρασμό να πει: πλατωνικό- κοσμικό χώρο και χρόνο.

Αποψη που, παραδόξως, συμμερίζεται και ο Αϊνστάιν, ο βασικός υπαίτιος της «δολοφονίας» του απόλυτου χρόνου στη σύγχρονη Φυσική. Οπως θα εκμυστηρευθεί ο ίδιος ο Αϊνστάιν σε ένα περίφημο γράμμα του: «Η διάκριση ανάμεσα σε παρελθόν και σε μέλλον αποτελεί μόνο μια ψευδαίσθηση, έστω κι αν πρόκειται για μια επίμονη ψευδαίσθηση».

Αν όμως ο χρόνος είναι απλώς μία παράμετρος στη μαθηματική περιγραφή του Σύμπαντος, μία επιπλέον διάσταση στο τετραδιάστατο συνεχές που σήμερα ονομάζεται «χωρόχρονος», αν δηλαδή αποτελεί μόνο μια μαθηματική συντεταγμένη που αυξάνεται ή μειώνεται από το άπειρο παρελθόν στο άπειρο μέλλον, τότε γιατί το ορατό Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά συνεχώς εξελίσσεται;

Γιατί ο χρόνος της κοσμολογίας, της βιολογίας και της ανθρώπινης ιστορίας φαίνεται να ρέει αποκλειστικά από το παρελθόν προς το μέλλον, είναι δηλαδή ασύμμετρος και ανομοιόμορφος, δεδομένου ότι είμαστε σε θέση να διακρίνουμε σαφώς το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον; Υπάρχει εντέλει κάποια φυσική εξήγηση του γιατί όλα τα πολύπλοκα φυσικά συστήματα, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπινων κοινωνιών, περιέχουν καταγεγραμμένο στη δομή και την ιστορία τους αποκλειστικά το παρελθόν αλλά όχι και το μέλλον τους;

Η σύντομη παρουσίαση της προϊστορίας των επιστημονικών ιδεών περί του χρόνου είναι η απαραίτητη προϋπόθεση για να κατανοήσουμε πόσο ρηξικέλευθες και πρωτότυπες είναι οι πιο πρόσφατες κοσμολογικές θεωρίες σχετικά με την αρχή και το τέλος του. Στο επόμενο άρθρο μας -το πρώτο στην αρχή του νέου έτους- θα εξηγήσουμε αναλυτικά γιατί η σύγχρονη επιστήμη είναι πλέον πεπεισμένη ότι το Σύμπαν δεν είναι στατικό αλλά, αντίθετα με ό,τι πιστεύαμε, εξελίσσεται διαρκώς, δημιουργώντας νέες πιο σύνθετες δομές. Γεγονός που αποδεικνύει τη δημιουργική δράση του χρόνου στην οργάνωση του Σύμπαντος. Αλλά, όπως θα δούμε, η αναγνώριση αυτής της ουσιαστικής μη αναστρεψιμότητας του χρόνου γεννά επίσης και κάποια περίεργα κοσμολογικά σενάρια, όπου το παρόν ενδέχεται να μην έχει κανένα μέλλον.

P1020809

Καλή Χρονιά!

 enet.gr 

Μεταδότω

 Μεγαλώσαμε σε έναν κόσμο καταναλωτικό

Το πνεύμα των Χριστουγέννων αναγεννάται στην Ελλάδα της κρίσης

Ταυτίσαμε κάθε γιορτινή περίοδο με μαραθώνιο shopping

Πρώτα από όλα, ζούμε σε έναν κόσμο, ο οποίος είναι ο ίδιος, πλέον, κατά βάση καταναλωτικός. Mαθαίνοντας ότι η συνεχής κατανάλωση είναι κάτι φυσικό και οπωσδήποτε, καλό. Αυτή την πεποίθηση έχουν οικοδομήσει στον πυρήνα των κοινωνιών μας, κυρίως, οι μεγάλες πολυεθνικές, αλλά και οι εθνικές εταιρείες.

Κάποτε, η ταυτότητα κάθε ανθρώπου ήταν ευδιάκριτη στον τρόπο που σκεφτόταν, στις ιδέες του, στις ομάδες που ήταν μέλος, στα αγαπημένα του πράγματα στη ζωή, στο είναι του. Τώρα, όλο και περισσότερο, ξεχωρίζουμε τον καθένα από το έχειν και το πόσο ξοδεύει. Αγόρασες το καινούριο smartphone; Είσαι ένας από εμάς. Έχεις ακόμα το παλιό σου κινητό; Τι χαμένος!

H παραπάνω κουλτούρα δεν καλλιεργήθηκε μόνο από τους επιχειρηματίες, που θέλουν να πουλήσουν όσο περισσότερα γίνεται, αλλά και με την ευλογία των τραπεζών, που έβλεπαν εύκολο χρήμα στα πολυθρύλητα καταναλωτικά δάνεια, τα οποία έδιναν σαν καραμέλες. Δεν πάνε πίσω και οι πολιτικοί. Άλλωστε, στο υπάρχον σύστημα η κατανάλωση καθορίζει, εν πολλοίς, την ανάπτυξη.

«Τι θα πει ο διπλανός;»

Επιπλέον, μέσα σε αυτό το σύστημα, οι ίδιοι έχουμε μάθει ακόμα και τα συναισθήματά μας να εκφράζουμε με τρόπο καταναλωτικό. “Γιορτές. Πρέπει να αγοράσω δώρα για όλους”. Κάπως έτσι δεν σκεφτόμαστε; Δεν είναι συμπτωματικά που γίνονται οι νέες κυκλοφορίες και οι παρουσιάσεις ειδικών limited editions των “αγαπημένων” μας προϊόντων, τις γιορτινές περιόδους.

Από κοντά και το περιβόητο lifestyle, τα περιοδικά και οι star της μίας επιτυχίας, που μας βομβαρδίζουν καθημερινά με τα “πρέπει” της καλοκαιρινής ή της χειμερινής κολεξιόν και τα “must have” αντικείμενα που υποτίθεται ότι επιβάλλεται να έχει όποιος σέβεται τον εαυτό του και την εικόνα του. Αυτά μας έμαθαν να σκεφτόμαστε “τι θα πει ο άλλος”.

Τέλος, οι γιορτές σημαίνουν διακοπές, για τους περισσότερους. Ευκαιρία να αφιερώσουμε χρόνο με τους δικούς μας και για τον εαυτό μας. Και γιατί όχι, να μας κάνουμε ένα ή δύο δωράκια. Μία βόλτα στους κεντρικούς δρόμους με τις πολύχρωμες γιορτινές βιτρίνες μπορεί να δελεάσει τον καθένα. Είναι κι εκείνη η ζεστασιά των ημερών που μας κάνει να σκεφτόμαστε λίγο πιο εφήμερα …

Σε συνδυασμό με το γενικότερο περιβάλλον, δεν ήταν ιδιαίτερα δύσκολο να ταυτιστούν οι γιορτές με τα ψώνια και τη σπατάλη. Ποιος δεν ξέρει κάποιον που δούλευε, κάποια στιγμή, όλο τον χρόνο, για να αγοράσει εκείνο το νέο κινητό ή τη φοβερή τσάντα που έχει και ο τάδε “διάσημος”, όταν έρθουν Χριστούγεννα; Και πόσοι δεν έκλειναν πρώτο τραπέζι, για να τα κάψουν την παραμονή;

Πολλά έχουν αλλάξει στην Ελλάδα του 2015

Το πνεύμα των Χριστουγέννων αναγεννάται στην Ελλάδα της κρίσηςΈστω υπό συνθήκες κρίσης, βλέπουμε τις γιορτές αλλιώς

Στη χώρα μας, περισσότερο τις περασμένες δεκαετίες, βιώσαμε καλά στο πετσί μας τι πάει να πει “σκλάβος του καταναλωτισμού”. Μάθαμε να μετράμε τους ανθρώπους αναλόγως με τα λεφτά και την περιουσία τους και πόσο τα επιδείκνυαν στους γύρω τους. Αδιαφορώντας αν παράλληλα τινάζαμε τους προϋπολογισμούς μας στον αέρα και υποθηκεύαμε τα σπίτια και το μέλλον μας. Οι μέρες των γιορτών είναι μια καλή ευκαιρία για μια τέτοια επίδειξη.

Μάλλον, καλύτερα, ήταν μια καλή ευκαιρία. Αν και υπάρχουν, ακόμα, εκείνοι που περιφέρονται από βιτρίνα σε βιτρίνα, αναζητώντας τις “ευκαιρίες” και τις “προσφορές” των Χριστουγέννων, στην Ελλάδα του 2015 με την οικονομική κρίση και πάνω από το 34% να ζει σε συνθήκες ή υπό την απειλή της φτώχειας (τελευταία στοιχεία Eurostat), τα πράγματα έχουν αλλάξει πολύ, τα τελευταία χρόνια.

Η βαθιά οικονομική ύφεση οδήγησε τους Έλληνες σε σημαντικές περικοπές όσον αφορά στην κατανάλωση, προκειμένου να καλύψουν τις απώλειες στο διαθέσιμο εισόδημα. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών στη χώρα μας το 2012 ήταν μειωμένη κατά 22,7% σε σχέση με το 2008.

Από τον κανόνα της μειωμένης κατανάλωσης δεν μπόρεσαν να ξεφύγουν ούτε οι περίοδοι των γιορτών, αφού και εδώ τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ είναι διαφωτιστικά: το τέταρτο τρίμηνο του 2012 η συνολική καταναλωτική δαπάνη των νοικοκυριών μειώθηκε κατά 9% σε σύγκριση με το αντίστοιχο τρίμηνο του 2011.

 Οι Έλληνες, με λίγα λόγια, ξοδεύουν όλο και λιγότερα, ακόμα και τις γιορτές.

Και κάπως έτσι, φαίνεται στη χώρα μας να ξαναγεννιέται το αληθινό πνεύμα των Χριστουγέννων και να επαναλαμβάνεται η ιστορία του Άγιου Βασιλείου, του Πατέρα της Εκκλησίας που ίδρυσε και λειτούργησε το Πτωχοκομείο, ένα φιλανθρωπικό ίδρυμα για τη φροντίδα των ξένων και την περίθαλψη των φτωχών. Σταθερή υπενθύμιση του “ο έχων δύο χιτώνας μεταδότω τω μη έχοντι”.

ΠΗΓΗ

«Χριστουγεννιάτικο δέντρο της θάλασσας»

 

 

Η επιστημονική του ονομασία είναι Spirobranchus giganteus αλλά είναι περισσότερο γνωστό με το κοινό όνομα «χριστουγεννιάτικο δέντρο της θάλασσας» εξαιτίας του σχήματός του που θυμίζει χρωματιστό δεντράκι.

dentrosea2

 

Πρόκειται για είδος σκουληκιού της θάλασσας και όχι για φυτό ενώ μοιάζει με μικρό ελατάκι και μάλιστα το συναντάμε σε διάφορα χρώματα.

 

dentrosea4

 

1024px-Christmas_tree_worm_(Spirobranchus_giganteus)

Ζει στους βυθούς των τροπικών θαλασσών, πάνω σε βράχους και αποτελεί αγαπημένη τροφή πολλών ψαριών και καρκινοειδών. Τα χρώματά του ποικίλλουν από κόκκινο και πορτοκαλί μέχρι λευκό, πράσινο και μπλε και η ομοιότητά του με χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι μεγάλη.

Πηγή α΄

Πηγή  β΄