Γιορτή με ρίζες αρχαιοελληνικές

 

alt

ΔΕΥΤΕΡΗ ΚΥΡΙΑΚΗ ΤΟΥ ΜΑΗ 

Η γιορτή της μητέρας έχει αρχαιοελληνικές ρίζες

Εικόνα

 

Η δεύτερη Κυριακή κάθε Μαΐου έχει καθιερωθεί από το 1914 ακόμα ως ημέρα εορτασμού της μητρότητας, αρχικά ως εθνική εορτή στις Ηνωμένες Πολιτείες, η οποία στη συνέχεια υιοθετήθηκε σταδιακά ως Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας. Οι πρώτες αναφορές στη «γιορτή της μητέρας» μάς έρχονται από την αρχαία Ελλάδα, όπου κάθε άνοιξη γινόταν μια μεγάλη εορτή αφιερωμένη στη θεά Γαία, την επονομαζόμενη «Μεγάλη Μητέρα».

 

Σήμερα, ο ρόλος της μητέρας είναι τόσο πολύπλοκος, αφού την ίδια στιγμή πρέπει να είναι γυναίκα, σύζυγος και επαγγελματίας, που αυτή η Παγκόσμια Ημέρα έρχεται να υπογραμμίσει το μεγαλείο της προσφοράς της.

Η ελληνική κοινωνία παρά την κοινωνικοοικονομική κρίση που βιώνει – ίσως και λόγω αυτής – φαίνεται πως επαναπροσδιορίζει τη σημασία του παραδοσιακού αυτού ρόλου, όχι μόνο για την ανατροφή των παιδιών αλλά και για την συνοχή της οικογένειας. Μόλις την περασμένη εβδομάδα, σύμφωνα με την ετήσια αναφορά του διεθνούς οργανισμού Save the Children για τη μητρότητα στον κόσμο, η Ελλάδα αναδείχθηκε ανάμεσα στις ιδανικότερες χώρες για να γίνει μια γυναίκα μητέρα. Συγκεκριμένα, η χώρα μας βρίσκεται στη 19η θέση, πάνω από την Ιρλανδία, τον Καναδά και τη Βρετανία, ενώ πρώτη στην κατάταξη έρχεται η Φινλανδία.

 

Σε πολύ καλή θέση βρίσκεται η χώρα μας και σε σχέση με τη μητρική θνησιμότητα, η οποία σύμφωνα με την UNICEF παρουσιάζει σημαντική μείωση σε παγκόσμιο επίπεδο. Ο δείκτης μητρικής θνησιμότητας στην Ελλάδα είναι μόλις 3, τη στιγμή που στην υποσαχάρια Αφρική εκτινάσσεται στο 500 και στη νότια Ασία στο 220. Επίσης, η αναλογία δια βίου κινδύνου θανάτου μιας μητέρας στην Ελλάδα είναι 1 στις 25.500, όταν για τη Γερμανία ο αντίστοιχος αριθμός είναι 1 στις 10.600, στην Αυστρία 1 στις 18.200 και στην Ιταλία 1 στις 20.300

Τμήμα ειδήσεων defencenet.gr

Ο μύθος της Γοργόνας

Από τα βάθη των αιώνων, η ελληνική μυθολογία μας ξεναγεί σε άγνωστους κόσμους, σε θεϊκές οντότητες, αλλά και σε παράξενες φανταστικές μορφές που κοσμούν το βασίλειο του θρύλου και της λαϊκής παράδοσης. Οι γοργόνες, από τα πιο δημοφιλή υδρόβια πλάσματα, ζωντανεύουν σε πανάρχαιες αναφορές, αλλά και σε δραματικές περιπέτειες.

Ο Αισχύλος στο έργο του «Προμηθέας Δεσμώτης», μας πληροφορεί ότι οι Γοργόνες κατοικούσαν κάπου στη Λιβύη και αλίμονο σε όποιον τολμούσε να τις κοιτάξει. Αμέσως πέτρωνε. Ιδού ένα μικρό απόσπασμα από το έργο του Αισχύλου: «Και του πελάου το σάλαγο περνώντας θα ’ρθεις: Κατά τους κάμπους τους Γοργόνειους της Κιθήνης (…) οι φτερωτές και φιλοπλόκαμες Γοργόνες, που άνθρωπος να τις δει, δεν έχει πια να ζήσει και σου το λέω αυτό τα μέτρα σου να λάβεις…». Αντίθετα ο Ησίοδος μας λέει ότι οι γοργόνες ζούσαν μέσα στη Νύχτα, πέρα από τον Ωκεανό. Εδώ θα λέγαμε ίσως να ζούσαν στα απύθμενα σκοτεινά βάθη των θαλασσών, αν θεωρήσουμε συμβολικά τη Νύχτα ως το σκοτάδι των ωκεάνειων βυθών.

mermaid
Το αθάνατο νερό

Οι γοργόνες είναι μισές γυναίκες και μισές ψάρι. Ο Νίκος Φαρούπος στο αξιοθαύμαστο έργο του «ο κόσμος των φανταστικών όντων των αρχαίων Ελλήνων», εκδόσεις Κέδρος – στη σελίδα 70 γράφει σχετικά: «Στους νεότερους χρόνους, ο μύθος της Γοργόνας έγινε ιδιαίτερα προσφιλής στη λαϊκή παράδοση, αφού όμως ενσωμάτωσε στοιχεία και από άλλα παρεμφερή τέρατα, όπως τις Σειρήνες και τη Σκύλλα. Η Γοργόνα έχει πια μετατραπεί σ’ ένα αγαθό και συνάμα δαιμονικό πνεύμα, με τη μορφή μιας όμορφης γυναίκας με μελωδική φωνή από τη μέση και πάνω, και ψάρι από τη μέση και κάτω».
Επειδή η Γοργόνα άθελά της ήπιε το αθάνατο νερό του αδελφού της Μεγαλέξανδρου, την καταράστηκε να μεταμορφωθεί σε ψάρι και να παραδέρνει στις θάλασσες. Η Γοργόνα κατάλαβε το λάθος της και έκτοτε σταματά τους ναυτικούς και τους ρωτά αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος. Αν απαντήσουν θετικά, αρχίζει να τραγουδά ευτυχισμένη παίζοντας τη μαγευτική της λύρα. Αν απαντήσουν ότι δεν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος, τότε θυμώνει και βυθίζει το καράβι.

Glitter Graph


Σύγχρονη αναφορά

ΣΥΜΦΩΝΑ με διάφορες πληροφορίες, το Δεκέμβριο του 2004, όταν έγινε το τσουνάμι στη Νοτιανατολική Ασία που προκάλεσε το θάνατο 280.000 ανθρώπων, τα θεόρατα κύματα έβγαλαν έξω στη στεριά διάφορα παράξενα ψάρια. Ανάμεσά τους βρέθηκε και ένα πτώμα γοργόνας με άσπρα μαλλιά και γυναικείο πρόσωπο. Τα διεθνή μέσα ενημέρωσης δεν έκαναν καμιά αναφορά, ίσως γιατί δεν είχαν στη διάθεσή τους επαρκή στοιχεία, ίσως γιατί θέλησαν κάποιοι να κρατηθεί απόρρητη η είδηση.
Ασφαλώς, αν αληθεύει αυτή η πληροφορία, το πτώμα θα μεταφέρθηκε σε κάποιο μουσείο φυσικής ιστορίας για περισσότερη μελέτη.
Ο Θωμάς Π. Μαστακούρης, στο βιβλίο του «Κρυπτοζωολογία», εκδόσεις ΕΣΟΠΤΡΟΝ, στη σελίδα 147 δίπλα από μια φωτογραφία μουμιοποιημένης γοργόνας, γράφει τα εξής: «Η Γοργόνα του Bloomsbury, όπως επικράτησε να λέγεται, ανακαλύφθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα από έναν Άγγλο ψαρά. Φυλάσσεται κάτω από ειδικά μέτρα ασφαλείας στην οικία του συλλέκτη Ρίτσαρντ Ίγκαν. Ανάμεσα στους ειδικούς που εξέτασαν το μουμιοποιημένο σώμα της ήταν και ο Ντέιβιντ Χέπελ, διευθυντής του Βασιλικού Μουσείου του Λονδίνου, ο οποίος δήλωσε ότι δεν μπόρεσε να εντοπίσει καμία απάτη…».
Πέρα από τα γεγονότα, οι γοργόνες παραμένουν τα μυθικά πλάσματα που ταυτίζονται με το καλό και το κακό. Σύμβολα ενός άλλου κόσμου, που ακόμα δεν εξερευνήσαμε.

http://www.sigmalive.com/simerini/paraksena/1521

Γοργόνα: Πλάσμα μισό γυναίκα από την μέση και επάνω και μισό ψάρι από την μέση και κάτω. Συνήθως συναντάτε με ενιαία ουρά ψαριού. Οι πληροφορίες μιας γοργόνας με δυο άκρα δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο!

Στην Ιρλανδία αρχαίες πηγές αναφέρουν ότι οι γοργόνες ζούσαν βαθιά κάτω από τη θάλασσα και τον θαλάσσιο πυθμένα! Στα νησιά Shetland αναφέρουν ότι οι γοργόνες φορούν δέρματα ζώων και κολυμπούν στο νερό ενώ στη συνέχεια απομακρύνονται με τα πόδια στην γη! Οι νησιώτες επίσης αναφέρουν ότι είναι απόγονοι από γοργόνες! Στα Orkney Islands ισχυρίζονται ότι οι γοργόνες δεν έχουν ουρές ψαριών, αλλά φορούν μακρύ μεσοφόρι που μοιάζει με ουρά ψαριού όταν κολυμπούν στη θάλασσα. Στην πραγματικότητα σε πολλές από τις προηγούμενες διηγήσεις δεν αναφέρεται πουθενά η ύπαρξη ουράς. Η έννοια της ουράς ψαριού είναι μια ιστορία που διαδόθηκε πολύ αργότερα στον κόσμο.

Αλλά ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή εκεί οπού ξεκινάνε οι μύθοι και οι εικασίες γυρίζοντας πίσω στην αρχαία Ελλάδα. Οι αρχαίοι Ελληνες τις καλούσαν νηρηίδες ή θαλάσσιες νύμφες (κόρες των νερών) ή σειρήνες (νύμφες σε απλά ελληνικά σημαίνει «των νέων γυναικών»). Σε αυτές τις αναφορές των Ελλήνων δεν είναι γυναίκες με ουρές ψαριών, αλλά απλά γυμνές γυναίκες που κολυμπούν στη θάλασσα ή βρίσκονται στα βράχια της ακτής ή στις παραλίες και στις όχθες των ποταμών. Στον ελληνικό μύθο υποτίθεται ότι οι σειρήνες ήταν κατά το μισό γυναίκες και στο άλλο μισό τους πουλιά επειδή είχαν την ιδιότητα να τραγουδούν με ωραία και στεντόρεια φωνή το τραγούδι τους. Τις βλέπουμε σε αναπαραστάσεις αρχαίων Ελληνικών αγγείων να σαγηνεύουν τον Οδυσσέα στην Ιλιάδα με το τραγούδι τους!

Οι γοργόνες ήταν κόρες της Κητούς και του Φόρκυ. Ηταν η Σθενώ, η Ευρυάλη και η Μέδουσα το κεφάλι της οποίας έκοψε ο Περσεύς μιας και ήταν η μόνη θνητή από τις τρεις. Η Σθενώ παράγεται από το ρήμα σθένω που σημαίνει είμαι δυνατός, έχω ισχύ. Η λέξη σθένος βέβαια χρησιμοποιείται και σήμερα. Η Σθενώ συμβόλιζε τη δύναμη της θάλασσας και δεν αναφέρεται σε κανένα προσωπικό της μύθο. Η Ευρυάλη παράγεται από το ευρύς και το αλς και σήμαινε την πλατιά θάλασσα. Μαζί με τη Σθενώ συμβόλιζαν την δύναμη και την απεραντοσύνη της θάλασσας. Ούτε κι αυτή αναφέρεται σε προσωπικούς της μύθους. Η Τρίτη γοργόνα η Μέδουσα είναι η κύρια γοργόνα γύρω από την οποία πλέκονται οι διάφοροι μύθοι. Το όνομά της παράγεται από το ρήμα μέδω που σημαίνει άρχω, κυβερνώ, κυριαρχώ, προστατεύω. Μέδουσα σήμαινε τη βασίλισσα, την προστάτιδα, αυτή που είχε οριστεί να φυλάει κάτι. Ο χαρακτηρισμός μέδων έχει δοθεί πολλές φορές σε θαλάσσιες θεότητες όπως στον Νηρέα, στον Φόρκυ, στον Πρωτέα, στον Τρίτωνα κ.α.

(image)

;

Εχουμε δηλαδή μία αρσενική απόδοση της Μέδουσας. Απεικονίζονται σαν τρομερά θηρία με μάτια άγρια, με φίδια για μαλλιά και με την αποκρουστική γλώσσα τους να κρέμεται έξω από το στόμα τους. Βέβαια πρέπει να έχουμε στο νου μας ότι πρόκειται περί προκατακλυσμιαίων θεοτήτων κι όπως είναι φυσικό οι πιο σύγχρονες θρησκείες φρόντισαν να τις γελοιοποιήσουν είτε να τις αποδυναμώσουν. Ο Ησίοδος μας λέει ότι οι γοργόνες κατοικούσαν μακριά στις εσχατιές της νύχτας πέρα από τον Ατλαντικό ωκεανό, εκεί όπου κατοικούσαν οι Εσπερίδες. Η τοποθέτηση της κατοικίας τους στα δυτικά αναφέρεται σε όλους τους μύθους όπως παρατηρεί ο Στράβων. Στα “Κύπρια έπη” σαν κατοικία τους αναφέρεται το νησί Σαρπηδόνα ενώ κατά τον Πλίνιο τοποθετούνται σε κάποιο σύμπλεγμα νησιών που ονομαζόταν Γοργάδες. Στο γεγονός αυτό στηρίζεται και η άποψη ότι τα ονόματα των τριών γοργόνων δεν είναι τίποτα άλλο παρά τα ονόματα τριών μεγάλων νησιών που βρίσκονταν στο σύμπλεγμα των Εσπερίδων. Οπως μας αναφέρει ο Ησίοδος η Μέδουσα ήταν η μόνη από τις γοργόνες που έσμιξε ερωτικά και άφησε απογόνους. Από τον Ποσειδώνα γέννησε την στιγμή που της έκοβε το κεφάλι ο Περσεύς τον Χρυσάορα και τον Πήγασο το φτερωτό άλογο. Στον Ομηρο ο οποίος γνωρίζει το μύθο για τη θανατερή δύναμη της κεφαλής της Μέδουσας αναφέρεται μόνο μία γοργόνα κι αυτή είναι η Γοργώ. Ο Παλαίφατος (Αθηναίος γραμματικός σύγχρονος του Αριστοτέλη) ταυτίζει τη γοργόνα με την παράσταση ενός χρυσού αγάλματος της Αθηνάς Παλλάδος το οποίο κατασκευάστηκε κατόπιν εντολής του βασιλιά Φόρκυ που βασίλευε στη Κυρήνη της Β. Αφρικής στου οποίο το βασίλειο η Αθηνά είχε το προσωνύμιο γοργόνα.

Για την σχέση αυτή έχουν δοθεί διάφορες εξηγήσεις και αποσυμβολισμοί. Η θεά ήταν αυτή που οδήγησε το χέρι του Περσέα για να κόψη το κεφάλι της Μέδουσας το οποίο της έδωσε κατόπιν ο Περσεύς για να το βάλει στη μέση της ασπίδας της. Για την έχθρα αυτή λέγεται ότι η Μέδουσα καυχήθηκε πως είναι ομορφότερη από την θεά κι αυτή την τιμώρησε μεταμορφώνοντάς την σε τέρας. Θεωρείται λοιπόν από τους ερευνητές πως η Μέδουσα στην αρχαία προ-ολυμπιακή θρησκεία ήταν ή ίδια η Αθηνά. Είναι πολύ πιθανό κατά τις τελετουργίες να χρησιμοποιούσαν κάποια τελετουργική μάσκα που σκορπούσε τρόμο και δέος σε όσους την έβλεπαν. Τέτοιες μάσκες γνωρίζουμε πως χρησιμοποιούνταν στη Μινωική και Μυκηναϊκή περίοδο. Αυτή η τελετουργική μάσκα που μάλλον προϋπήρξε της Μέδουσας έγινε η αφορμή για να δημιουργηθεί στη συνέχεια μια κεφαλή η οποία είχε την τρομερή δύναμη της μάσκας με μια αποτρόπαια εμφάνιση. Αργότερα προστέθηκε και σώμα ώστε να γίνει πιο αποδεκτή η ύπαρξη μιας τέτοιας κεφαλής και με την τάση να παρουσιάζονται οι θεότητες σε τριάδες κατέληξε η αρχική τελετουργική μάσκα στην τριαδική εμφάνιση των γοργόνων. Το σώμα αυτό είχε χάλκινα χέρια και φτερά με τα οποία μπορούσαν να πετούν. Είναι λοιπόν πολύ πιθανό η Μέδουσα να απορροφήθηκε από μια νέα θεά πιο αποδεκτή στην ολυμπιακή θρησκεία ή η ίδια η Αθηνά να μετεξελίχθηκε και να λατρεύτηκε με πιο ήπια μορφή. Αλλά η Μέδουσα συνδέεται και με την Περσεφόνη. Είναι κι αυτή μια υποχθόνια θεότητα φοβερή κι αδυσώπητη που είναι ο τρόμος των ανθρώπων και δεν δείχνει ευμένεια σε κανέναν που θα τολμήσει να τη κοιτάξει. Κι όταν ο Ηρακλής κατέβηκε στον Άδη όλες οι σκιές έντρομες παραμέριζαν για να περάσει εκτός της σκιάς του Μελέαγρου και της Γοργόνας που δεν τον φοβόντουσαν! Μήπως όμως και το ίδιο της το όνομα δεν τις συνδέει; Το όνομα Περσεφόνη είναι σύνθετο από το Περσεύς και το φόνος, που σημαίνει δηλαδή “αυτή που φονεύθηκε από τον Περσέα”. Σε μια άλλη εκδοχή οι γοργόνες θεωρούνται θεότητες σεληνιακές καθώς όλες οι τριαδικές θεότητες ταυτίζονται με τις τρεις όψεις της Σελήνης. Στο μεσαίωνα δημιουργήθηκε ένας νέος μύθος στον οποίο συγχωνεύτηκαν οι αρχαίοι μύθοι των γοργόνων των σειρήνων με την ωραία φωνή και της Σκύλλας του τέρατος που άρπαζε τους ναυτικούς και τους έτρωγε. Στα νεότερα χρόνια και σε μια παράδοση που φτάνει μέχρι τις μέρες μας, ο λαός ήθελε την γοργόνα να είναι αδερφή του Μ. Αλεξάνδρου. Σύμφωνα με αυτό το μύθο ο Μ. Αλέξανδρος είχε εμπιστευτεί στην αδερφή του το νερό της αθανασίας το οποίο είχε αποκτήσει αφού σκότωσε το δράκο που το φύλαγε. Η αδερφή του όμως το έχυσε πριν προλάβει ο αδερφός της να το χρησιμοποιήσει κι έτσι αυτός την καταράστηκε να γίνει ψάρι από την μέση και κάτω και να πλανιέται μέσα στις θάλασσες. Εκείνη όμως γνωρίζοντας το κακό που είχε κάνει στον αδερφό της δεν του κράτησε κακία και με αγωνία σταματά τα καράβια που θα βρεθούν στο δρόμο της και ρωτά τους ναυτικούς “Ζει ο Μέγας Αλέξανδρος;”. Κι αν πάρει τη σωστή απάντηση: “Ζει και βασιλεύει και τον κόσμο κυριεύει” τότε ευχαριστημένη χάνεται στα βάθη της θάλασσας, ειδάλλως παίρνει μαζί της και το καράβι.

Αλλά στην Ισπανία οι σειρήνες είναι συνώνυμες με τις γοργόνες.

Σε πολλές ιστορίες οι γοργόνες παρουσιάζονται να παίζουν μουσικά όργανα ή να χρησιμοποιούν καθρέφτη και χτένες. Κανένα θαλάσσιο πλάσμα δεν μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο! Αντίθετα αυτή είναι μια γήινη συμπεριφορά των γυναικών και κάπου εκεί η ιστορία περιπλέκεται! Μια διάσημη γοργόνα στην ιστορία που παρατηρήθηκε ήταν στη Newark Bay στο Deerness του Orkney. Αυτή η γοργόνα είχε θεαθεί εκατοντάδες φορές από τους επισκέπτες και τους ντόπιους το 1890. Από τεκμηριωμένες αναφορές φαίνεται ότι η γοργόνα έμενε σε κάποια απόσταση από την ακτή. Μια διήγηση αναφέρει: Είναι περίπου 1.80 σε ύψους, έχει ένα μικρό μαύρο κεφάλι με ψηλό λαιμό, ένα άσπρο χιονάτο σώμα και δύο σκέλη, κολυμπάει σαν ψάρι και μόλις που ξεχωρίζει από ένα ανθρώπινο ον! Κατά καιρούς φαίνεται να κάθεται πάνω σε έναν βράχο κοντά στο κύμα και να δουλεύει με τα χέρια της! Και πάλι όλοι υποτίθεται ότι αυτό που είδαν είναι μια παραδοσιακή γοργόνα που είναι η μισή γυναίκα και η μισή ψάρι. Η περιγραφή αυτή θα μπορούσε να ταιριάζει και σε μια κανονική γυναίκα που κολυμπά στην θάλασσα. Είναι λοιπόν μύθος ή πραγματικότητα η ύπαρξη της γοργόνας; Τίθεται αυτόματα το ερώτημα: Γιατί αυτές οι γυναίκες θέλουν να κολυμπήσουν στη θάλασσα; Μετά από όλα όσα γνωρίζουμε ήταν πολύ ασυνήθιστο για τους ανθρώπους να κολυμπούν στη θάλασσα στα ευρωπαϊκά ύδατα στο παρελθόν. Αυτό άρχισε να συμβαίνει μόνο κατά τον 19ο αιώνα όταν η κολύμβηση έγινε της μόδας και οι πλούσιες μόνο γυναίκες κολυμπούσαν στην θάλασσα στην αρχή με την βοήθεια διαφόρων μηχανημάτων για κολύμβηση της εποχής εκείνης. Επίσης υπάρχει το πρόβλημα της θερμοκρασίας του νερού. Ιστορίες γυμνών γυναικών για μπάνιο στη θάλασσα στη νότια ακτή της Αγγλίας ή στη Μεσόγειο θάλασσα ακούγεται αρκετά λογικό. Αλλά έχουμε αναφορές για γοργόνες στα νησιά βόρεια της Σκωτίας όπως τα Shetlands και Orkney Islands και υπάρχουν ακόμη αναφορές από τη Φινλανδία, την Ισλανδία και τη Ρωσία! Σε αυτά τα ύδατα της Αρκτικής ένας άνθρωπος στη θάλασσα θα παγώσει μέσα σε λιγότερα από 20 λεπτά! Επομένως γιατί γυναίκες να θέλουν να κολυμπούν σε αυτές τις θάλασσες; Μπορούμε να βρούμε μια εξήγηση γι’ αυτό στην ακόλουθη ιστορία:


swimming mermaid

 

 

Ο Hendrik Hamel ήταν μέλος του πληρώματος του ολλανδικου πλοίου Sperwer με εξήντα τέσσερις άνδρες επί του σκάφους το οποίο άφησε την Batavia στις 18 Ιουνίου του 1653. Στην περιοχή μεταξύ της Ιαπωνίας και της Κορέας το Sperwer βυθίστηκε πέφτοντας σε καταιγίδα και είκοσι οκτώ άνδρες χαθήκαν. Οι υπόλοιποι τριάντα έξι επιζώντες ήταν πολύ τυχεροί και οδηγήθηκαν στην ξηρά στη νότια ακτή του νησιού της Κορέας Genoy. Αυτό το νησί είχε το όνομα «η απομονωμένη περιοχή». Ηταν τόσο απομονωμένο που για εκατοντάδες χρόνια η κυβέρνηση της Κορέας έστελνε τους εγκληματίες στο νησί χωρίς να έχουν καμιά επαφή με τον έξω κόσμο! Οι επιζώντες του Sperwer αναγκαστήκαν να ζήσουν για δέκα μήνες στο νησί πριν από τη μεταφορά τους στην Σεούλ. Ο Hendrick Hamel όταν γύρισε στην Ολλανδία έγραψε για τα βιώματα του στην Κορέα σε ένα βιβλίο που μιλούσε για γοργόνες που υπήρχαν στο νησί. Ομως στους επιστημονικούς κύκλους γνωρίζουν ότι αυτό που αναφέρεται ως γοργόνες ήταν στην ουσία haenyo δύτριες. Haenyo στα Κορεάτικα σημαίνει γυναίκα δύτης! Είναι γνωστό ότι δύτριες ψαρεύουν με άπνοια και σχεδόν γυμνές στο θαλάσσιο πυθμένα της Νότιας Κορέας και της Ιαπωνίας για πάνω από 1500 χρόνια. Είναι οι γνωστές πλέον γυναίκες Amma. Ανδρες δύτες εξακολουθούν να υπάρχουν στην Ιαπωνία και μία φορά χρησιμοποιήθηκαν και στην Κορέα, αλλά η συντριπτική πλειοψηφία είναι γυναίκες! Αυτό οφείλεται στο ότι η θερμοκρασία του νερού κατεβαίνει έως 8 βαθμούς Κελσίου και οι γυναίκες μπορούν να αντέξουν αυτή την πολύ ψυχρή θερμοκρασία επειδή έχουν ένα υψηλότερο ποσοστό υποδόριου λίπους σε σχέση με τους άνδρες. Μερικοί άνδρες οι οποίοι έχουν υψηλά ποσοστά λίπους είναι επίσης σε θέση να αντέχουν αυτές τις θερμοκρασίες ψυχρών υδάτων αλλά αυτοί είναι η εξαίρεση. Ο μέσος άνθρωπος δεν θα μπορούσε να επιβιώσει αν βυθίζονταν για αρκετή ώρα σε αυτά τα νερά χωρίς μια στολή κατάδυσης. Στον 20ό αιώνα πολλές μελέτες έχουν γίνει για haenyo δύτριες από τους επιστήμονες που τις έχουν βαφτίσει «Οι σκληρότερες γυναίκες του κόσμου». Σε μια μελέτη των επιστημόνων Honk Suk Ki και Herman Rahn στα τέλη της δεκαετίας του 1960 βρήκαν ότι μπορούσαν να καταδύονται σε βάθη από 6 μέτρα και κάτω για αλιεία μόνο με την βοήθεια μεταγενέστερων γυαλιών ή μάσκας και να παραμένουν στο βάθος ψαρέματος για περισσότερο από 3 λεπτά! Στο παρελθόν haenyo δύτριες έχουν τυφλωθεί καθώς πέρασαν όλη τους την ζωή δουλεύοντας χωρίς μάσκα και ήταν διαρκώς εκτεθειμένες σε θαλασσινό νερό! Η λέξη Amma προέρχεται από την ιαπωνική Amaterasu που είναι η Θεά του ήλιου αλλά σήμερα σημαίνει απλώς «θαλάσσια γυναίκα». Με άλλα λόγια η ιαπωνική λέξη Amma και η αγγλική λέξη γοργόνα (θάλασσα-γυναίκα) σημαίνουν το ίδιο πράγμα. Εχει ενδιαφέρον ότι παρόλο που και οι δύο πλευρές (Κορεατική και Δυτική) μελετητών δέχονται τον ισχυρισμό του Hamel σαν ακριβή έχουμε ακόμη ένα μυστήριο. Είδε όντως ο Hamel γοργόνες ή είδε απλώς της haenyo δύτριες να βουτάνε; Η υπόθεση που γίνεται από ορισμένους σχολιαστές είναι ότι ήταν απλώς ένας αγράμματος ναυτικός. Η εξήγηση που θα μπορούσε να δοθεί είναι ότι οι γνώσεις τον 17ο αιώνα για γοργόνες ήταν πολύ διαφορετικές από τις σημερινές. Παρόλα αυτά άραγε υπήρξαν ποτέ τέτοια πλάσματα;

http://vatopaidi.wordpress.com/2010/07/22/%CE%B3%CE%BF%CF%81%CE%B3%CF%8C%CE%BD%CE%B5%CF%82/#more-47890

Εκατομμύρια χρόνια πριν εμφανιστούν οι δεινόσαυροι, στον πλανήτη μας βασίλευαν οι γοργόνες. Η γοργόνα, όπως την παρουσιάζει η ελληνική μυθολογία, ήταν μια σαύρα μεγέθους λιονταριού, με πελώριο κεφάλι, κοφτερά σαν ξυράφια δόντια, μάτια φιδιού, μακριά και δυνατή ουρά και ίσως τρίχωμα θηλαστικού μαζί με λέπια ερπετού.

Ομως ξαφνικά προς το τέλος της Permian περιόδου, πριν από 250 εκατομμύρια χρόνια περίπου, οι γοργόνες εξαφανίστηκαν μαζί με σχεδόν όλα τα είδη φυτών και ζώων, τόσο της γης όσο και της θάλασσας. Η εξαφάνιση φυτών και ζώων της περιόδου αυτής, που παραμένει ένα μεγάλο ερώτημα για τους επιστήμονες, ήταν πολύ μεγαλύτερης έκτασης από ό,τι η καταστροφή που προκάλεσε η πτώση ενός αστεροειδούς, η οποία εξαφάνισε τους δεινόσαυρους πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια.

Ο Peter Ward, καθηγητής Γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο Washington στο Σιάτλ (ειδικός στις μαζικές εξαφανίσεις ειδών) μαζί με μια ομάδα επιστημόνων αναζήτησαν επί 10 χρόνια, στην έρημο Karoo της Νότιας Αφρικής, στοιχεία για το ποια και πώς ήταν αυτά τα ζώα, πώς ζούσαν και, το πιο σημαντικό, γιατί και πώς πέθαναν;

Στο βιβλίο του «Gorgon: Paleontology, Obsession and the Greatest Catastrophe in Earth’s History» (εκδόσεις: «Viking Penguin») ο Ward παρουσιάζει τα αποτελέσματα της έρευνάς του, εξετάζοντας την παράξενη μοίρα των ελάχιστα γνωστών αυτών προϊστορικών ζώων και ταυτόχρονα των συγχρόνων τους, δηλαδή των προγόνων της χελώνας, του κροκόδειλου, της σαύρας και τελικά των δεινοσαύρων.

Μελετώντας τα στοιχεία που βρήκε από τα απολιθώματα, ο Ward παρουσιάζει τα δικά του συμπεράσματα, τα οποία έρχονται σε αντίθεση με ό,τι ήταν αποδεκτό μέχρι σήμερα: ότι δηλαδή η εξαφάνιση των ζώων της ξηράς και της θάλασσας πραγματοποιήθηκε σε δύο ξεχωριστές περιόδους.

Σύμφωνα με τον Ward, η εξαφάνιση αυτή αφορούσε ταυτόχρονα τα ζώα τόσο της γης όσο και της θάλασσας και οι γοργόνες (που είναι τα μεγαλύτερα από τα είδη therapsids) στην ουσία εξαφανίστηκαν λόγω ασφυξίας, επειδή μειώνονταν συνεχώς το ποσοστό οξυγόνου στην ατμόσφαιρα, πράγμα που προκλήθηκε από μια σειρά καταστροφών, οι οποίες ξεκίνησαν με την πτώση της στάθμης του νερού των θαλασσών.

Μελετώντας με ανάλυση ισοτόπων, βιοστρατηγραφία και άλλες τεχνικές, τις αλλαγές που έγιναν την εποχή εκείνη, καθώς και την παρουσία διοξειδίου του άνθρακα που βρήκε σε μεγάλες ποσότητες και συγκρίνοντας τα ευρήματά του με αυτά άλλων ερευνητικών ομάδων, ο Ward εξετάζει την πιθανότητα να προκλήθηκε μια καταστροφή από έναν άλλο αστεροειδή.

Πέραν όμως της προκλητικής θεωρίας για τη μαζική εξαφάνιση της εποχής εκείνης εξετάζει και τις συνέπειες που είχε για μας. Κατά πόσον στο μέλλον μπορεί να συμβεί μια παρόμοια καταστροφή και σε μας; Βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της ανθρώπινης κυριαρχίας, στον κύκλο καταστροφής και αναγέννησης της Γης;

Πάντως το βιβλίο αποτελεί κι ένα είδος ημερολογίου σε ένα θαυμάσιο ταξίδι ανακάλυψης και πραγματικής περιπέτειας στα βάθη της ιστορίας του πλανήτη μας.

http://www.enet.gr/online/online_issues?pid=51&dt=30/01/2004&id=80067588