Advertisements



ΚΑΛΟ ΜΗΝΑ,


ΚΑΛΗ ΜΑΣ ΔΥΝΑΜΗ


και


ΨΥΧΡΑΙΜΙΑ, 





γιατί από ‘δω και πέρα αρχίζουν τα όργανα  

και από Δευτέρα

 

θα περπατάμε ξυπόλυτοι στ’ αγκάθια, μιας και ΟΛΑ ΠΑΝΕ ΣΤΡΑΒΑ κι’ ΑΝΑΠΟΔΑ.

Κατά πως λεν’ ήρθαν τα ΠΑΝΩ ΚΑΤΩ….

Το μόνο που ακόμη λειτουργεί σωστά είναι η ΦΥΣΗ γύρω μας.

ΙΟΥΛΙΟΣ λοιπόν και βρισκόμαστε στην καρδιά του καλοκαιριού. Ο ήλιος είναι βασιλιάς του Ιουλίου. Από την υπερβολική ζέστη τα φυτά διασκορπίζουν στον αέρα τ’ αρώματά τους.


Στους βράχους, κοντά στις αρχαιότητες, πάνω σε παλιούς τοίχους που βλέπουν προς το νότο, είναι το φυσικό οικοσύστημα της Κάππαρης (Capparis spinosa), ενός μικρού θάμνου με λεπτά λευκά λουλούδια. Ο μύθος θέλει αυτά τα λουλούδια να είναι στολίδια απ’ το πέπλο μιας νεαρής νύφης, που έπεσε από τους βράχους καθώς πήγαινε να συναντήσει τον αγαπημένο της.

Φυτό καθαρά μεσογειακό, που φυτρώνει στις βραχώδεις ακτές κοντά στη θάλασσα, προσαρμόζεται πολύ εύκολα και στο εσωτερικό της χώρας όταν η θέση του είναι καλή προς τον ήλιο. Γνωστή στους αρχαίους Έλληνες και στους Ρωμαίους, που την χρησιμοποιούσαν στα φαγητά τους και στα γλυκά τους και με τα φύλα της έκαναν μάσκες ομορφιάς οι γυναίκες.


Αυτή την εποχή ανθίζουν και οι Μυρτιές (Myrtus communis), που βρίσκονται στους λόφους και στις ακτές κοντά στη θάλασσα. Αυτό το φυτό είναι δεμένο με τη θεά Αθηνά, η οποία μεταμόρφωσε την αγαπημένη της φίλη Μυρσίνη που ψυχορραγούσε σε Μυρτιά. Επίσης η θεά Αφροδίτη, όταν αναδύθηκε μέσα από το κύμα, την άλειψαν με λάδι Μυρτιάς. Η Μυρτιά για τους αρχαίους προγόνους μας ήταν το σύμβολο του έρωτα και της αγάπης.




Κοντά στα ρυάκια, στα ποτάμια, σε περιοχές με υγρασία, ανθίζει η Μέντα (Menta acquatica) με τα μικρά ροζ λουλούδια της και αυτή την εποχή η μυρωδιά από τη φρεσκάδα της είναι εξαπλωμένη σ’ όλη την περιοχή.

Στα νησιά ή στο εσωτερικό της χώρας αυτή την εποχή μοσχοβολάει η Ρίγανη, με αποτέλεσμα να γίνεται αντικείμενο επίσκεψης από Πεταλούδες και Μέλισσες.


Στη Βάλια-Κάλντα, αυτή την εποχή, βγάζουν τα ροζ κεφαλάκια τους οι Κενταύριες (Centaurea vlachorum), ενδημικό φυτό του Εθνικού Δρυμού.


Ενήλικος ασπροπάρης

Στα ξέφωτα κοντά στη Βάλια- Κάλντα κλώθουν γύρες τα Όρνια και οι Ασπροπάρηδες, καθώς μυρίστηκαν το θάνατο μιας αγελάδας. Τα ταμπουρίσματα των δρυοκολαπτών και ειδικά της Μαυροτσικλιτάρας (Dryocopus martius), τα μεγάλα αργυρά  κοπριά και κουδούνια των ζώων, συνοδευόμενα από τα τραγούδια των πουλιών, κάνουν τη Βάλια-Κάλντα να βουίζει σαν από μελωδίες μιας συμφωνικής ορχήστρας. Τα κρύα ορμητικά νερά των ρυακιών κατεβαίνουν απ’ τις ψηλές χιονισμένες ακόμα βουνοκορφές.


Εκατοντάδες νεκροί αλπικοί τρίτωνες, στη Δρακόλιμνη Σμόλικα

Μες στο δρόμο σχηματίζονται μικρές λιμνούλες που είναι γεμάτες ζωή από Τρίτωνες, Βομβίνες, Γραικοβατράχους. Πιο πέρα, κάτω απ’ τα πυξάρια, μέσα απ’ τα υγρά χορτάρια κάνει την εμφάνισή της με τις νωθρές της κινήσεις και με τα κίτρινα έντονα χρώματά της μια Σαλαμάνδρα.

Στο πυκνό Δάσος από Οξιές της Φλέγγας, αυτή την εποχή μπορεί να συναντήσει κανείς την Αρκούδα. Πολλές φορές αφήνει τα ίχνη της από το πέρασμά της: τρίχες πάνω στους κορμούς, περιττώματα, πατήματα ή αναποδογυρισμένοι κορμοί (ψάχνει να βρει μυρμήγκια ή νύμφες εντόμων).

Σ’ αυτό το δάσος αποτραβιούνται αυτή την εποχή τα Ζαρκάδια για να χαρούν τον έρωτά τους κι ο Αγριόγατος αισθάνεται μεγάλη σιγουριά μέσα στα πυκνά φυλλώματα.


Στην Αλπική ζώνη, πάνω από τα τελευταία Ρόμπολα, κοντά στις Λίμνες της Φλέγγας, φτερουγίζει η Χιονάδα (Eremophila alpestris), ενώ πιο κει, στα κακοτράχαλα γκρεμνά τρέχουν και παιχνιδίζουν τα περήφανα Αγριόγιδα.

Στον Κόζιακα, στις άκρες του δρόμου βγάζουν δειλά τα κόκκινα κεφαλάκια τους τα Lillium chalcedonicum, σπάνια λουλούδια που οι ντόπιοι τα λένε «η ντροπή της νύφης».

Τα βοσκοτόπια αντιλαλούν, είναι γε

τα από ζωή, ήχους απ’ τα κουδούνια, τα βελάσματα των προβάτων, απ’ τα γαβγίσματα των τσοπανόσκυλων και τις φωνές των τσοπαναραίων.

Οι όχθες του Αχελώου, κοντά στην Κατοχή, έχουν τη μορφή τροπικού δάσους απ’ τις πυκνές Ιτιές και τις Λεύκες, που παίρνουν ασημί χρώμα με τις ακτίνες του ηλίου και το ελαφρό αεράκι τις κάνει να τρέμουν.

Στις μάννες, εκεί που το ποτάμι σχηματίζει μικρές ρηχές λιμνούλες, πάνω απ’ τα παιχνιδίσματα που κάνουν οι ακτίνες του ηλίου με το νερό, πετούν ανάλαφρα, κομψά, οι Λιβελούλες (Calopteryx) και άκομψα οι πιο χονδρές Gomphus.




Πολλά είδη πουλιών βρίσκονται ακόμη στην αναπαραγωγική τους εποχή, όπως τα Γλαρόνια (Sternaalbifrons και Sterna hirundo). Τα Ορνιθοχελίδονα μαζί με τα νεαρά τους πετούν ακριβώς πάνω από το νερό. Τα Αηδόνια και οι Τσιροβάκοι κελαηδούν ακόμη.



Ο Ιούλιος όμως είναι ο μήνας των εντόμων. Εκτός από τις Λιβελούλες, εκεί τουλάχιστον όπου δεν έχουν πέσει εντομοκτόνα, πετούν πολύχρωμες Πεταλούδες, όπως η Papilio machaon, η Vanessa atalanta, η Vanessa io, η Argynnis aglaja κ.α.

Στο ποτάμι, στα σημεία όπου το νερό έχει τραβηχτεί, αφήνει ένα στρώμα από βούρκο. Εδώ μπορεί να δει κανείς τα αποτυπώματα της έντονης νυχτερινής ζωής των ερωδιών, των πάρυδρων πουλιών που είδη άρχισαν να κάνουν την εμφάνισή τους, των Νεροπόντικων και των Αλεπούδων.



Αυτή την εποχή οι Πυγολαμπίδες ή Κωλοφωτιές, τα είδη Phausis splendidula και Lampyris noctiluca, κολεόπτερα που ζουν πάνω στους θάμνους, στις άκρες των δασών, είναι ενεργές το ηλιοβασίλεμα ή τη νύχτα. Οι θηλυκές είναι ανίκανες να πετάξουν, καλούν όμως τα αρσενικά που άρχισαν να πετούν με τα όργανα του φωτός που διαθέτουν. Τα αρσενικά έχουν κι αυτά φωτεινή την κοιλιά τους. Έτσι, με τα διάφορα φωτεινά σήματα που εκπέμπουν, γίνεται η αναγνώριση του είδους και ακολουθεί το ζευγάρωμα. Η θηλυκιά αφήνει τ’ αυγά της στο έδαφος. Όταν βγουν οι νύμφες, διαθέτουν κι αυτές όργανα φωτός.

Τους καλοκαιρινούς μήνες έξω από τις πόλεις, στους αγρούς, μπορεί να συναντήσει κανείς το Αλογάκι της Παναγίας (Mantis religiosa), παράξενο έντομο που ανήκει στην οικογένεια Mantidae. Το χρώμα του είναι πράσινο ανοικτό ως κίτρινο ωχρό και έχει μάκρος 7 εκατοστά.

Στη φύση το χρώμα που είναι της «μόδας» είναι το πράσινο σε αρμονία με τη χλωροφύλλη, τη βασική «χρωστική ουσία» του φυτικού βασιλείου. Έτσι τα ζώα ντύνονται με το πράσινο για να είναι πιο μιμητικά. Έχει μικρό τριγωνικό κεφάλι, σχεδόν σε σχήμα καρδιάς, με δυο μάτια πολύ μεγάλα. Παρακολουθεί με πολύ μεγάλη προσοχή τα έντομα που πετούν γύρω του. Οι λεπτές κεραίες του κινούνται νευρικά. Όταν φτάνει στην άκρη του κλαδιού, το «αλογάκι» τεντώνει το σώμα του επιδεικνύοντας το μακρύ λαιμό του. Σηκώνει τα μπροστινά του «σα χέρια σε προσευχή» και περιμένει ακίνητο τη λεία του. (Γι’ αυτή τη στάση του έχει ονομαστεί και Αλογάκι της Παναγίας).

Αυτή την εποχή ζευγαρώνουν τα Αλογάκια της Παναγίτσας. Την ώρα που τελειώνει το ζευγάρωμα το αρσενικό και είναι απασχολημένο, η θηλυκιά κόβει το κεφάλι του συντρόφου της και το τρώει. Οι συσπάσεις του αρσενικού μετά απ’ αυτό γίνονται πιο έντονες και η γονιμοποίηση είναι πιο σίγουρη. Έτσι η θηλυκιά προσφέρει τους απογόνους και εκείνος τη ζωή του για τη διαιώνιση του είδους.

Στον Υγρότοπο της Αχλαδερής, στη Λέσβο, οι Καστανόχηνες (Tadorna ferruginea), μετά από φώλιασμα 28-30 ημερών, πετούν πάνω από το έδαφος καλώντας με τη χαρακτηριστική φωνή τους τα μικρά που περπατούν στο έδαφος, να την ακολουθήσουν στα ήσυχα νερά του κόλπου για να πάρουν μαζί της το πρώτο τους μπάνιο.

kuroobisuzumedai20111118c.jpgΣτη θάλασσα, σ’ όλες της ελληνικές ακτές, υπάρχουν οι Καλογρίτσες (Chromis chromis), μικρά ψαράκια που τρέφονται με μικροσκοπικά ζώα του πλαγκτού. Ζευγαρώνουν και γεννάνε τ’ αυγά τους τώρα το καλοκαίρι. Αφού χωριστούν τον Ιούλιο τ’ αρσενικά σε μικρές ομάδες, διαλέγουν ένα ξεχωριστό χώρο ο καθένας. Τα θηλυκά, όταν έρθει η ώρα να γεννήσουν τ’ αυγά τους, κατεβαίνουν στο βυθό και τα αφήνουν. Τα αρσενικά, αφού τα γονιμοποιήσουν, τριγυρίζουν από πάνω τους κουνώντας τα πτερύγια για να τα αερίζουν και να τα εμπλουτίζουν με οξυγόνο. Όταν αρχίζουν να βγαίνουν οι μικρές γαλάζιες Καλογρίτσες, τότε τα αρσενικά σκορπίζουν.

Και για να λειτουργήσει ο οργανισμός μας καλά, κολουθούμε τις  (πολύ επίκαιρες) συμβουλές του σοφιστή Ιερόφιλου: 

Χρή αφροδισίων απέχεσθαι και πλειστής τροφής, και παντός

μόχθου, και κραιπάλης, και ύπνου μεσημβρινού, και οπωρών

ξηρών, δια την αταξίαν της χολής.


Τα δε κρέη λαμβάνειν, ώσπερ και τω Ιουνίω μηνί. Λάχανα

δε δριμέα, και πικρά, και θερμά, μη εσθίειν ιχθύας δε τρυφεροσάρκους, οίον κίχλας, λαπίνας, και όσα τοιαύτα, καθώς και εν τω ιουνίω μηνί λέλεκται’ και τα οξομέλιτα και οξογάριτα. Εκ δε των οπωρών τας υγροτέρας, οίον πέπονας, σύκα λευκά μετά άλατος, και σταφυλάς πάσας, άνευ της μελαίνης· απίδια δε και μήλα και δαμάσκηνα, και όσα υγρά τοιαύτα, εσθίειν.

Οίνον δε λευκόν, ευώδη, πίνειν απλήστως· και την μεν τροφήν μετρίως, τον δε οίνον πλείστον και τα δροσάτα. Ζέματα δε καρυκευτά μη λαμβάνειν, ει μη του δαυκίου μόνον, ολίγω μέλιτι και στάχει αρτυθέντα.

Λουτρά η’, και σμήγματα δια κιμωλίου· λουέσθω δε συντόμως. Καθαρσίου δε απέχεσθαι δει.

Σκοπείται δε και το άστρον του Κυνός ψηφιζόμενον από της ιγ’ έως της ις’.

http://www.evonymos.org/greek/viewarticle.asp?id=4016

Με τα μάτια της ψυχής



Σ’ ευχαριστώ που είσαι εδώ και περπατάμε

και που τα μάτια της ψυχής

στο χρόνο δραπετεύουν.
Νιώθω το χέρι μου κρατάς να μη φοβάμαι,
όταν σκοτάδι με τυλίγει και όλα γύρω αγριεύουν.
 (στίχοι αγνώστου)

Πρωτοχρονιάτικες σκέψεις



 

 


Πριν μερικά χρόνια αν κοιμόσουν μπροστά στην τηλεόραση ξυπνούσες με τα ιστορικά «χιoνάκια» να χοροπηδάνε στην  οθόνη σου.

Τέλος προγράμματος.

Τώρα ξυπνάς με την οξυζεναρισμένη κυρία,  που ανά δέκα επτά,  διαφημίζει τη νέα λοσιόν που σε γλιτώνει από  την τριχόπωση και την άλλη λοσιόν που σε αδυνατίζει,  ενώ καταπίνεις τα εκλεράκια σαν τα στραγάλια.

Το πρόγραμμα  πλέον δεν τελειώνει, δεν σταματάει. Η ροή τοy συνεχίζεται αδιάλειπτη, σαν τη ροή του χρόνου.

Παγιδευμένη  σε αυτή τη συνεχή ροή, με την ίδια οξυζεναρισμένη κυρία του 2013, ξύπνησα και σήμερα πρώτη πρώτου του 2014.

Σαν να μην άλλαξε τίποτε από το προηγούμενο έτος: Η ίδια πόλη, η ίδια ..για να μην πω και χειρότερη… διάθεση, ή ίδια θλίψη…

 

Πριν μερικά χρόνια έπεφτες να κοιμηθείς και ευχόσουν το απογοητευμένο σύμπαν που άφηνες πίσω, στο ξύπνημά σου να έχει μετατραπεί σε Παράδεισο που πάντα ονειρευόσουν. Και ναι μεν μπορεί να ξυπνούσες στο ίδιο απογοητευμένο σύμπαν …σε κάποια στροφή του δρόμου σου τύχαινε να ξεστραβωθεί η καλή σου τύχη για να σου πει καλημέρα…

 

Από δω και πέρα θα ξυπνάς στο ίδιο απογοητευμένο σύμπαν της νέας …και των νέων δεκαετιών που είναι σημαδεμένο, για να αισθάνεσαι σαν τους έγκλειστους στα ναζιστικά στρατόπεδα συγκέντρωσης…

 

Σκέφτομαι με τη νέα χρονιά να σταματήσω να κρατάω ημερολόγιο. Ποιός ο λόγος να καταγράφω τι είδα, τι σκέφτηκα, τι έγινε; Ποιόν ενδιαφέρουν; Ούτε καν εμένα από τη στιγμή που όλα επαναλαμβάνονται με την ίδια αδιάκοπη πλήξη και θλίψη. ΄Οπως με την ίδια πληξη και θλίψη διαδέχεται ο ένας μήνας τον αλλο μήνα. ο ένας χρόνος τον άλλον χρόνο, ο ένας πόλεμος τον άλλον πόλεμο, ο ένας θάνατος τον άλλο θάνατο..

 

Το ημερολόγιο βεβαίως δεν το γράφεις για να μην ξεχνάς. Το γράφεις για να ξεσπάς. Αυτή είναι η αξία του. Είναι εργαλείο αυτοεκτόνωσης και όχι εργαλείο απολογισμού, Είναι εργαλείο ανάμνησης και ενίοτε… αυτοτιμωρίας. Στις σελίδες του αποθηκεύεις συναισθήματα  της στιγμής, που την άλλη στιγμή έχουν αλλάξει.

Ποιά η αξία συναισθημάτων τόσο ευμετάβλητων; Συναισθημάτων περαστικών; Γιατί να τα καταγράφω; Ποιά η αξία των αναμνήσεων; Γιατί να τους δίνω αξία, αφού τις περισσότερες φορές έρχονται στο μυαλό μου για να με πληγώσουν;

 

Θέλω να καταργήσω τις αναμνήσεις. ΄Ερχονται όμως μόνες τους τέτοιες μέρες.Είναι εξωγενείς και ποταποί παράγοντες εκείνοι που με σπρώχνουν να θυμηθώ. Είναι τα φωτάκια, οι αστραφτεροί επώνυμοι που θυμούνται την καλύτερη Πρωτοχρονιά της ζωής τους, η πίεση που μας ασκείται από την τηλεόραση να γιορτάσουμε και να χαρούμε γιατί έτσι πρέπει- όλα αυτά τα γλυκά… Πηγαίνεις να αγοράσεις μια φρατζόλα ψωμί και βρίσκεσαι μπροστά σε ένα βουνό κουραμπέδες. Θες δε θες θυμάσαι «η τάδε τους έκανε πιο μικρούς». Θες δε θες τους μυρίζεις και θυμάσαι «η τάδε χρησιμοποιούσε πιο μυρωδάτο βούτυρο, Κερκύρας νομίζω».  Ενδίδεις στην πωλήτρια  που λόγω ημερών έχει βάλει το ευγενικό της ύφος και δοκιμάζεις έναν. «Καμία σύγκριση με της τάδε». Γιατί τίποτε δεν συγκρίνεται με τους κουραμπιέδες της τάδε, με το παρελθόν που είναι πιο όμορφο, πιο ζεστό από το μέλλον.

Οι αναμνήσεις, οι απολογισμοί των γιορτινών ημερών μοιάζουν με βιασμούς της ψυχής. Γιατί σου τους επιβάλλουν. Σε υποχρεώνουν να τους ζήσεις. Με αφορμή τη δήθεν αλλαγή του χρόνου. Ποιός αλήτης την εφηύρε αυτή την αλλαγή του χρόνου; Αφού ο χρόνος δεν αλλάζει ποτέ. Μόνο κυλάει, καταπίνοντας κατά διαστήματα την τάδε ή τον δείνα, όλους τους αγαπημένους, δίνοντας μόνο σε σένα πίστωση. Ως την ημέρα που θα αποφασίσει ότι ήρθε η σειρά σου να σε καταπιεί. Και εσένα και εμένα, μου επιβάλλουν να γιορτάζω κάθε χρόνο αυτή τη θηριωδία: να γιορτάζω όλα εκείνα που έμειναν πίσω, όλες τις «απουσίες», όλες τις (δυσάρεστες τις περισσότερες φορές) εκπλήξεις που με περιμένουν. Αρνούμαι!!!

Μπορεί να ξύπνησα στην πρώτη πρώτου του νέου έτους, αλλά μεγάλωσα πια, οπότε το γεγονός μου ακούγεται εντελώς αδιάφορο. Το δηλώνω εγγράφως.

Αν έχουμε 2014 στην Ελλάδα και όπου αλλού μετράνε έτσι τη ζωή δεν μου λέει απολύτως τίποτε. Το ότι ελπίζω από δω και μπρος τα πράγματα να είναι καλύτερα είναι δεδομένο.  Το ότι δεν θα είναι καλύτερα είναι επίσης δεδομένο.

Μπορώ να έχω ό,τι ζητήσω και να μην πληρώσω για τίποτε;

Να μου αναγνωριστούν όλα τα λάθη ακόμη και μετά την απομάκρυνσή μου από το ταμείο; Να ξαναβρώ εκείνους τους μυρωδάτους κουραμπιέδες; Όχι;…

 

Μπορώ όμως και να μην ελπίζω;



(ελαφρά διασκευή από δημοσίευμα του 2005)

Οι ψηφίδες

 

Ψηφίδες οι εγγραφές.

Πίνακας το ημερολόγιο. Το επί μέρους και το όλον.

Πολύχρωμες ψηφίδες. Πολύχρωμος πίνακας.

Ασπρόμαυρος οι ασπρόμαυρες.

Αν υπάρχει. Αν γίνει κατορθωτό. Και δεν είναι εύκολο. 

Χαλικάκι-χαλικάκι…

Υπαρκτή πρόοδος  με λόγο ένα.

Κάθε πετραδάκι  με τις ιδιομορφίες, το χρώμα, τις γωνίες  του. 

Και ο πίνακας; 

Υπάρχει; 

Είναι;

 

ΠΗΓΗ